Cmentarz polskich żołnierzy na Westerplatte

„Gdybyśmy natknęli się w lesie na kopiec długości sześciu stóp i szerokości trzech stóp, z ziemią ułożoną w kształt piramidy, ogarnęłoby nas przygnębienie, a głos w nas powiedziałby: »Ktoś tu jest pochowany.« To jest architektura.” – Adolf Loos Główną ideą cmentarza jest hortus conclusus (łac. „ogród zamknięty”) — przestrzeń kontemplacyjna, ogród w ogrodzie, las w lesie. Miejsce odcięte od świata hałasu, ruchu pieszych i zapachów portu. Wewnętrzna przestrzeń, w której można usiąść, spacerować, zanurzyć się w własnych myślach, sięgnąć wstecz w czasie, obserwując kwiaty i drzewa. Hortus conclusus jest zamknięty ze wszystkich stron, a otwarty ku niebu i drzewom. Cmentarz-ogrody. Prosty i surowy, z grobami ziemnymi i piwniczką z cegły, podobną do tych budowanych przez przyjaciół poległych w 1939 roku. Dedykowany pamięci zarówno poległych żołnierzy Wojska Polskiego, jak i całego oddziału biorącego udział w bohaterskiej obronie Westerplatte. Wnętrze ogrodu – Sacrum, zewnętrze – Profanum. Dwie przestrzenie oddzielone ścianą, wysoką na tyle, by ukryć wnętrze przed wzrokiem przechodniów, lecz oderwaną od ziemi, aby odsłonić tajemnicę ciekawskim. Elewacja jest wyrazem szacunku dla topografii historycznego pola bitwy, niezmienionej od 1939 roku. Jedynymi niemych świadkami historii bohaterskiej obrony i śmierci żołnierzy są nieliczne drzewa, które przetrwały ostrzał artyleryjski, zapewniając w trakcie walk osłonę i schronienie. Mur cmentarny jest ekranem, na którym padają ich cienie, podkreślając i eksponując obecność tych milczących strażników historii. W centrum kompozycji znajduje się krzyż kapitana Dąbrowskiego, symbolizujący jego własną historię obrony zarówno przed niemieckim agresorem, jak i komunistycznym okupantem. Główna oś wskazuje wschód słońca 1 września, upamiętniając miejsce i czas wybuchu II wojny światowej.