Muzeum Archeologiczne w Biskupinie

Koncepcja „muzeum” jest stosunkowo młodą ideą w historii ludzkości — sięga bowiem „zaledwie” XV wieku. W odróżnieniu od pozostałych obiektów znajdujących się na terenie rezerwatu, nowy pawilon archeologiczny w Biskupinie nie pełni funkcji obronnej, mieszkalnej ani żadnej innej, która zaspokajałaby podstawowe potrzeby człowieka. Idea muzeum jest wyrazem momentu, w którym znajduje się nasza cywilizacja — świadectwem zainteresowania nauką, wiedzą i poznaniem. Warto spojrzeć na projekt tego pawilonu jako na kolejne dzieło, które opowie historię konkretnego momentu w rozwoju ludzkości, wpisanego w długą perspektywę jej dziejów. Obiekt stanie się integralną częścią Muzeum Archeologicznego w Biskupinie, stanowiąc świadectwo naszej współczesności. Muzeum Archeologiczne w Biskupinie jest muzeum Czasu i Człowieka. Głęboko zakorzenionym w bardzo konkretnym miejscu. Tylko poprzez dogłębne zrozumienie przeszłości, próbując odpowiedzieć na pytanie, kim byliśmy, możemy zrozumieć, kim jesteśmy dziś, oraz świadomie projektować naszą przyszłość. „[…] muzea są czymś więcej niż tylko miejscami pamięci. Są miejscami kultu właściwymi społeczeństwom zorientowanym na przyszłość, które nadają im spójność, odtwarzając i odnawiając w każdej chwili teraźniejszości więzi z przeszłością i przyszłością”. Krzysztof Pomian, „Muzeum. Historia świata”. Czas jest centralnym motywem, wokół którego zorientowane jest muzeum. Oprócz funkcji wystawienniczej pawilon pełni rolę instrumentu astronomicznego, umożliwiającego obserwację ruchu Ziemi wokół Słońca, a tym samym refleksję nad historią ludzkiego rozumienia czasu i wszechświata. Główna oś budynku wyznaczona jest przez linię wschodu słońca podczas wiosennej i jesiennej równonocy. Dwie dodatkowe osie kształtujące architektoniczną formę pawilonu odpowiadają kierunkom wschodu słońca w czasie przesilenia letniego oraz zimowego. Te cztery najważniejsze momenty w roku dla całej natury, a tym samym dla człowieka, wyznaczają pory roku — dając nadzieję na nadejście wiosny pośrodku długiej i ciemnej zimy, a latem wskazując moment przygotowania na trudny okres zimowy. Człowiek od zawsze był — i nadal jest, choć w mniejszym stopniu — zależny od rytmu pór roku, a świadomość czasu, momentu, w którym się znajduje, decydowała o jego przetrwaniu. Pawilon jest instrumentem, który pozwala człowiekowi określić swoje położenie względem czasu.